Vandaag promoveert Maarten van Rooij. Hij onderzocht hoeveel kennis de gemiddelde Nederlander heeft van rente, inflatie en vermogen.
“Als we mensen vragen: ‘als je op je spaarrekening 1 procent rente krijgt, en de inflatie is 2 procent, kun je dan na een jaar meer of minder kopen?’ weet twintig procent het antwoord niet,” zegt Van Rooij. Van de in totaal 1500 huishoudens aan wie hij de vragen voorlegde, wisten maar vier op de tien vijf simpele vragen te beantwoorden.
Van Rooij concludeert dat het van belang is de financiële kennis van mensen te vergroten. Hij toont in zijn onderzoek aan dat begrip van geldzaken een positief effect heeft op de financiële positie van mensen. Het vermogensverschil tussen mensen met en zonder financiële kennis kan oplopen tot meer dan 80.000 euro. Financiële ongeletterdheid komt in alle categorieën ongeveer even vaak voor, een verband met intelligentie of inkomen werd niet gevonden.
Wie zijn financiën niet op orde heeft, kan de schuld niet langer afschuiven op ingewikkelde producten, onleesbare bijsluiters en incapabele adviseurs. Hij moet bij zichzelf te raden gaan, vindt Van Rooij. ‘Mensen zijn in eerst instantie zelf verantwoordelijk. Ze moeten inzien hoe belangrijk kennis van geldzaken is.’
Nederlanders weten van zichzelf dat ze geldkennis missen. Ondanks dat vragen ze in veel gevallen advies aan mensen die niet noodzakelijk financiële experts zijn: vrienden, buren of familie.
Volgens Van Rooij zijn verbeteringen in financiële educatie en producten noodzakelijk. Er is echter meer nodig. Geld kun je nooit los zien van persoonlijke levenswaarden en doelstellingen. Geld is een middel om bepaalde doelen te bereiken. Deze doelen stel je op basis van je levensovertuiging.
Goed omgaan met geld begint met het besef dat je niet voor jezelf leeft. Je geld is niet van jou, maar je hebt het in bruikleen om het als rentmeester goed te beheren. Daarvoor is kennis noodzakelijk, maar wijsheid onontbeerlijk. Spreuken 4:7 zegt het treffend:
Het begin der wijsheid is:
verwerf wijsheid
en
verwerf inzicht
bij al wat gij bezit.
Promotie
Maarten van Rooij (faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie, departement Economie) promoveert op 9 januari om 16.15 uur in het Academiegebouw, Domplein 29 te Utrecht op het proefschrift ‘Financieel alfabetisme, pensioenvoorzieningen en beleggingsgedrag van gezinnen: Vier empirische bijdragen’.
Meer informatie
Erzsó Alföldy, persvoorlichter faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie, (030) 253 7497, e.alfoldy@uu.nl.
B.g.g. Peter van der Wilt, persvoorlichting Universiteit Utrecht, (030) 253 3705, p.m.vanderwilt@uu.nl.